Kort antwoord: elke afdeling gebruikt AI anders, en heeft dus ook andere risico's. HR werkt met gegevens van sollicitanten en medewerkers, sales en klantenservice met klantinformatie, finance met vertrouwelijke cijfers en marketing met teksten die naar buiten gaan. De basis is overal hetzelfde, maar de belangrijkste afspraak verschilt per afdeling.
AI-geletterdheid is geen one-size-fits-all. De collega van finance loopt tegen andere dingen aan dan de collega van marketing. Deze gids zet per afdeling op een rij waar AI helpt, waar het misgaat en welke ene afspraak het meeste oplevert.
Wat elke afdeling gemeen heeft
Voordat we per afdeling kijken: vier dingen gelden voor iedereen.
AI geeft waarschijnlijkheden, geen zekerheden. Controleer de uitkomst altijd.
Persoonsgegevens en vertrouwelijke informatie horen niet in een AI-tool zonder afspraken.
Gebruik de goedgekeurde tool, niet een privé-account.
AI beslist niet over mensen. Dat doet een mens.
Volgens de Work Trend Index 2024 van Microsoft en LinkedIn gebruikt 75 procent van de kenniswerkers AI op het werk. Die vier basisregels zijn dus geen theorie, maar dagelijkse praktijk op elke afdeling.
HR
Waar AI helpt: vacatureteksten schrijven, functieprofielen opstellen, onboardingmateriaal maken, beleid samenvatten.
Waar het misgaat: cv's, beoordelingen en verzuimgegevens zijn persoonsgegevens, soms zelfs bijzondere. En AI in werving en selectie valt onder de EU AI Act als hoog-risicotoepassing. Amazon stopte in 2018 met een AI-tool voor het beoordelen van cv's, omdat die volgens Reuters vrouwen benadeelde.
De afspraak: AI selecteert of beoordeelt nooit zelfstandig mensen. Meer hierover in AI bij werving en selectie.
Sales
Waar AI helpt: voorbereiding van gesprekken, eerste versies van offertes, samenvattingen van marktinformatie, follow-upmails.
Waar het misgaat: klantgegevens en prijsafspraken in een openbare tool, en AI-teksten die beloftes doen die je niet kunt waarmaken. Toen een chatbot van een Chevrolet-dealer in 2023 akkoord ging met de verkoop van een auto voor 1 dollar, ging dat de wereld over.
De afspraak: geen klantnamen of prijsafspraken in AI-tools zonder afspraken, en elke offerte wordt door een mens gecontroleerd.
Finance
Waar AI helpt: formules uitleggen, rapportages structureren, toelichtingen schrijven, scenario's doordenken.
Waar het misgaat: cijfers die AI verkeerd overneemt of verzint, en vertrouwelijke financiële informatie vóór publicatie. AI rekent niet altijd goed, en kan met grote stelligheid een verkeerd getal noemen.
De afspraak: cijfers uit AI worden altijd nagerekend, en ongepubliceerde financiële informatie gaat niet in een openbare tool. Zie 8 checks om AI-hallucinaties te herkennen.
Marketing
Waar AI helpt: ideeën en koppen, eerste versies van teksten, varianten voor campagnes, social posts.
Waar het misgaat: feitelijke fouten in teksten die naar buiten gaan, een toon die niet bij je merk past, en beweringen die je niet kunt onderbouwen. Toen Google in 2023 de chatbot Bard presenteerde, bevatte het promotiefilmpje een feitelijke fout over een ruimtetelescoop. De beurswaarde van moederbedrijf Alphabet daalde daarna met ongeveer 100 miljard dollar.
De afspraak: alles wat naar buiten gaat, wordt door een mens gecontroleerd op feiten en toon.
Klantenservice
Waar AI helpt: antwoorden op veelgestelde vragen, samenvattingen van klantgesprekken, conceptantwoorden op mails.
Waar het misgaat: klantgegevens in openbare tools, en chatbots die verkeerde informatie geven. Air Canada werd in 2024 aansprakelijk gehouden voor verkeerde informatie van zijn chatbot. En Klarna, dat in 2024 meldde dat AI het werk van 700 medewerkers deed, nam in 2025 weer mensen aan omdat de kwaliteit onder druk stond.
De afspraak: wat je chatbot zegt, zeg jij als organisatie. Klanten moeten altijd een mens kunnen bereiken.
Hoe je dit per afdeling invoert
Geef iedereen dezelfde basis. De vier regels gelden overal.
Bespreek per afdeling de eigen situaties. Laat teams zelf voorbeelden aandragen uit hun werk.
Leg de afdelingsafspraak vast, op één pagina, naast het algemene AI-beleid.
Hoe je dat algemene beleid opstelt, lees je in het stappenplan voor een AI-beleid. En de basis voor iedereen staat in de AIGA-teamtraining.
Veelgestelde vragen
Moet elke afdeling een eigen AI-beleid hebben?
Nee. Eén algemeen AI-beleid voor de hele organisatie is de basis. Per afdeling kun je daar één of twee specifieke afspraken aan toevoegen, omdat de risico's verschillen.
Welke afdeling loopt het meeste risico met AI?
Dat hangt af van de gegevens. HR werkt met gevoelige persoonsgegevens en valt bij werving en selectie onder de strengere regels van de AI Act. Klantenservice en sales werken met veel klantgegevens.
Hoe begin je met AI-training per afdeling?
Geef iedereen eerst dezelfde basis over hoe AI werkt en wat er niet in een AI-tool hoort. Bespreek daarna per afdeling de situaties die in het eigen werk voorkomen.
Bronnen

Ferry Hoes
Ferry Hoes is veelgevraagd spreker en trainer op het gebied van AI-geletterdheid. Hij staat meermaals per maand op het podium voor organisaties zoals a.s.r., VodafoneZiggo en verschillende ministeries. In 2020 won hij de Anti-Discriminatie AI-Hackathon van de Nederlandse overheid.
