Kort antwoord: een AI-beleid dat werkt, past op één pagina en zegt in gewone taal welke tools mogen, welke data er nooit in hoort, hoe je output controleert en bij wie je met twijfel terechtkunt. Je maakt het in zes stappen: inventariseren, tools kiezen, data indelen, regels met voorbeelden opschrijven, mensen trainen en elk kwartaal bijstellen.
Veel organisaties hebben inmiddels een AI-beleid. Het staat ergens op SharePoint, telt twaalf pagina's en wordt door niemand gelezen. Ondertussen gebruiken mensen AI gewoon door, elk op hun eigen manier. Een beleid verandert pas iets als mensen het kennen en begrijpen.
Waarom de meeste AI-beleidsstukken niet werken
Uit het Cost of a Data Breach Report 2025 van IBM bleek dat 63 procent van de organisaties met een datalek geen AI-governancebeleid had. Maar ook mét beleid gaat het vaak mis, om drie redenen:
Het is te lang. Niemand leest twaalf pagina's voordat hij een mail herschrijft.
Het is te abstract. "Wees zorgvuldig met data" helpt niemand die twijfelt over een klantmail.
Het staat op zichzelf. Zonder uitleg en training blijft het een document, geen gedrag.
Stap 1: Breng in kaart wat er nu gebeurt
Je kunt geen goede regels maken voor iets wat je niet kent. Vraag je team welke AI-tools ze gebruiken en waarvoor. Doe het zonder oordeel, anders hoor je alleen sociaal wenselijke antwoorden. Uit de Work Trend Index 2024 van Microsoft en LinkedIn bleek dat 78 procent van de AI-gebruikers eigen tools meeneemt naar het werk. Reken er dus op dat er meer gebeurt dan je denkt.
Stap 2: Kies welke tools mogen
Bepaal welke AI-tools zijn goedgekeurd voor werk. Kies bij voorkeur een zakelijke versie waarbij je als organisatie afspraken hebt over gegevensverwerking. Zonder goedgekeurd alternatief zoeken mensen zelf een tool, en dan heb je geen enkele grip.
Stap 3: Deel je informatie in drie categorieën
Maak het simpel met drie kleuren:
Groen: openbare en algemene informatie. Mag in elke goedgekeurde tool.
Oranje: interne informatie zonder persoonsgegevens. Alleen in de zakelijke tool.
Rood: persoonsgegevens, klantinformatie, contracten, wachtwoorden en vertrouwelijke cijfers. Nooit in een AI-tool, tenzij er specifieke afspraken zijn.
In onze checklist wat wel en niet in ChatGPT mag staat per kleur een volledige lijst.
Stap 4: Schrijf de regels op met voorbeelden
Dit is het verschil tussen een beleid dat mensen volgen en een beleid dat ze negeren. Elke regel krijgt een voorbeeld uit het dagelijkse werk. Niet "deel geen gevoelige informatie", maar "plak geen klantmail met naam en adres in ChatGPT. Vervang de naam door 'klant A' en haal het adres weg."
Een AI-beleid op één pagina bevat minimaal:
Welke tools zijn goedgekeurd, en voor welk werk
Welke informatie nooit in een AI-tool mag, met voorbeelden
Dat AI-output altijd wordt gecontroleerd voordat die naar buiten gaat
Dat AI nooit zelfstandig beslist over mensen, zoals sollicitanten of klanten
Dat je eerlijk bent als AI een belangrijk deel van het werk deed
Bij wie je terechtkunt met twijfel of een fout
Stap 5: Zorg dat iedereen het snapt
Een beleid is pas af als mensen het begrijpen. Bespreek het in het werkoverleg, laat leidinggevenden het voorleven, en zorg dat iedereen dezelfde basiskennis heeft over hoe AI werkt en waar het misgaat. Uit de Work Trend Index bleek dat maar 39 procent van de AI-gebruikers training van hun werkgever kreeg. Juist daar zit de winst: wie snapt waarom een regel bestaat, past hem ook toe in situaties die niet in het beleid staan.
Stap 6: Stel het elk kwartaal bij
AI verandert snel. Er komen nieuwe tools, nieuwe functies in bestaande software en nieuwe toepassingen. Plan elk kwartaal een kort moment om het beleid na te lopen. Wat werkt, waar lopen mensen tegenaan, en welke tools zijn erbij gekomen?
En de AI Act?
De EU AI Act vraagt organisaties om de AI-geletterdheid van medewerkers te ondersteunen. Een helder beleid plus training voor iedereen die met AI werkt, is daar een stevige basis voor. Leg vast wie welke training heeft gevolgd, zodat je kunt laten zien dat je het gestructureerd hebt aangepakt.
Veelgestelde vragen
Wat moet er in een AI-beleid staan?
Minimaal welke tools zijn toegestaan, welke informatie nooit in een AI-tool mag, dat output altijd wordt gecontroleerd, dat AI niet zelfstandig over mensen beslist, en bij wie je terechtkunt met vragen. Houd het bij één pagina met voorbeelden.
Is een AI-beleid verplicht?
Een AI-beleid is niet letterlijk verplicht, maar de EU AI Act vraagt organisaties wel om de AI-geletterdheid van medewerkers te ondersteunen. Een beleid plus training is daar de meest praktische invulling van.
Moet je ChatGPT verbieden op het werk?
Een verbod werkt zelden. Mensen gaan dan vaak verder op privé-apparaten, buiten elk zicht. Beter werkt een goedgekeurd alternatief met duidelijke grenzen.
Hoe zorg je dat medewerkers het AI-beleid volgen?
Door het kort te houden, voorbeelden uit het eigen werk te gebruiken, en mensen te trainen in hoe AI werkt en waar het misgaat. Wie het waarom snapt, volgt de regels ook als niemand meekijkt.
Bronnen

Ferry Hoes
Ferry Hoes is veelgevraagd spreker en trainer op het gebied van AI-geletterdheid. Hij staat meermaals per maand op het podium voor organisaties zoals a.s.r., VodafoneZiggo en verschillende ministeries. In 2020 won hij de Anti-Discriminatie AI-Hackathon van de Nederlandse overheid.
