Kort antwoord: IT gaat over welke AI-tools er zijn en hoe ze beveiligd zijn. Maar de meeste risico's ontstaan door wat mensen met die tools doen: wat ze erin zetten, wat ze controleren en wat ze doorsturen. Dat is gedrag. En gedrag veranderen is het werk van HR, L&D en leidinggevenden, met IT als partner.
In veel organisaties belandt alles met "AI" erin automatisch bij IT. Logisch, het is technologie. Maar dan gebeurt er iets vreemds. IT regelt de licenties, zet de beveiliging goed, en vraagt zich daarna af waarom er toch nog klantgegevens in privé-tools verdwijnen.
Wat IT wel kan regelen
IT is onmisbaar. Zonder IT geen goedgekeurde tools, geen goede rechten en geen zicht op wat er gebeurt. Concreet:
het kiezen en inrichten van zakelijke AI-tools;
het opruimen van rechten, zeker voor tools als Copilot (lees wat Copilot allemaal vindt);
het blokkeren van onveilige extensies en apps;
het monitoren van wat er technisch gebeurt.
Wat IT niet kan regelen
Geen enkel IT-systeem kan voorkomen dat iemand:
een klantmail kopieert en in een AI-tool plakt op zijn privé-telefoon;
een AI-antwoord ongecontroleerd naar een klant stuurt;
een verzonnen cijfer overneemt in een rapport;
denkt dat een tijdelijke chat helemaal privé is.
Dat zijn keuzes die mensen elke dag maken, tientallen keren. Die keuzes worden beter als mensen begrijpen hoe AI werkt en waar de grens ligt. Niet als er nog een technische blokkade bijkomt.
Waarom HR en L&D de logische eigenaar zijn
Ze bereiken iedereen. Van de nieuwe stagiair tot de directeur, via onboarding en vaste leerlijnen. Lees ook hoe je nieuwe collega's in week één veilig met AI leert werken.
Ze weten hoe leren werkt. Een beleidsdocument versturen is geen training. Mensen leren door voorbeelden uit hun eigen werk.
Ze kunnen het borgen. Opnemen in functieprofielen, gesprekscycli en het opleidingsplan.
Ze kunnen aantonen dat het gebeurd is. Wie wat heeft gevolgd, en wanneer.
De rol van leidinggevenden
Een training werkt pas als leidinggevenden het voorbeeld geven en het gesprek voeren. Als een manager zelf klantgegevens in ChatGPT zet, maakt geen enkele module dat goed. Daarom is het verstandig om bij de top te beginnen. Lees waarom de directie als eerste moet weten hoe AI werkt.
Hoe je de taken verdeelt
Een werkbare verdeling:
IT: tools, rechten, beveiliging en technisch toezicht.
HR en L&D: training, onboarding en vastleggen wie wat heeft gevolgd.
Leidinggevenden: voorbeeldgedrag, het gesprek in het team en vragen beantwoorden.
Directie: richting, budget en één duidelijke boodschap.
Dat hoeft geen zwaar project te zijn. Het begint met één afspraak: wie is eigenaar van hoe onze mensen AI gebruiken?
Veelgestelde vragen
Wie is verantwoordelijk voor AI-training in een organisatie?
Meestal werkt het best als HR of L&D eigenaar is van de training, met IT als partner voor de tools en leidinggevenden voor het voorbeeldgedrag.
Kan IT niet gewoon alles blokkeren?
IT kan veel blokkeren op bedrijfsapparaten, maar niet op privé-telefoons. En een blokkade leert mensen niet hoe het wel veilig kan. Lees ook waarom een verbod averechts werkt.
Is een e-learning genoeg?
Alleen als die praktisch is en aansluit bij het echte werk. Een document doorklikken verandert zelden gedrag.
Waar begin je?
Bij één eigenaar, een duidelijke grens over welke data nooit in AI mag, en een basistraining voor iedereen.
Bronnen
Ferry Hoes
Ferry Hoes is veelgevraagd spreker en trainer op het gebied van AI-geletterdheid. Hij staat meermaals per maand op het podium voor organisaties zoals a.s.r., VodafoneZiggo en verschillende ministeries. In 2020 won hij de Anti-Discriminatie AI-Hackathon van de Nederlandse overheid.