Kort antwoord: werk dat draait om fysieke handelingen, zware machines, zorg aan het bed en vertrouwen tussen mensen is het minst geraakt door generatieve AI. Een studie van Microsoft uit 2025 gaf baggermachinisten, brug- en sluiswachters en operators van waterzuivering een AI-toepasbaarheid van nul. Maar veilig voor AI betekent niet dat AI geen rol speelt in die banen.
Bijna elke week verschijnt er een nieuwe lijst met banen die door AI zouden verdwijnen. Minder vaak hoor je welke banen juist niet geraakt worden, en waarom. Op basis van drie grote onderzoeken zetten we de zeven soorten werk op een rij die voorlopig het veiligst zijn.
Waar komt deze lijst vandaan?
We baseren ons op drie bronnen. Microsoft Research analyseerde in 2025 ongeveer 200.000 geanonimiseerde gesprekken met Bing Copilot en keek voor welke werkactiviteiten mensen AI gebruiken, en hoe goed AI die taken uitvoert. De Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) publiceerde in mei 2025 een wereldwijde index op basis van bijna 30.000 functieomschrijvingen. En het World Economic Forum vroeg voor zijn Future of Jobs Report 2025 meer dan 1.000 werkgevers met samen 14 miljoen medewerkers naar hun verwachtingen tot 2030.
De uitkomst is opvallend eensgezind: hoe fysieker en menselijker het werk, hoe kleiner de invloed van generatieve AI.
De 7 soorten werk
1. Werken met zware machines
In de Microsoft-studie scoorden machinisten van baggermachines, heistellingen, spoorbouwmachines en bosbouwmachines het laagst. Dit werk vraagt continu inschatten, bijsturen en fysiek handelen in een omgeving die elke dag anders is. Een taalmodel kan je helpen met de planning, maar niet met de machine.
2. Toezicht op vitale installaties
Brug- en sluiswachters en operators van waterzuiveringsinstallaties kregen in hetzelfde onderzoek een score van nul. Het werk draait om aanwezigheid, verantwoordelijkheid en ingrijpen als er iets gebeurt. In Nederland, met zijn sluizen, gemalen en zuiveringen, gaat het om een flinke groep vakmensen.
3. Vakmanschap in de bouw
Vloerschuurders en gietvormmakers stonden in de onderste tien van Microsoft. Het WEF verwacht bovendien groei in de bouw. Wie met zijn handen bouwt, herstelt of afwerkt, merkt van generatieve AI vooral iets in de offerte en de planning.
4. Zorg aan het bed
Ondersteunend zorgpersoneel in ziekenhuizen behoorde volgens Microsoft tot de minst geraakte beroepen. Het WEF verwacht juist sterke groei van verpleegkundigen en persoonlijk verzorgenden tot 2030. Zorg draait om aanraking, observatie en vertrouwen. Dat laat zich niet automatiseren.
5. Bezorging en vervoer
Volgens het Future of Jobs Report 2025 horen bezorgers en chauffeurs tot de beroepen met de grootste groei in absolute aantallen. De groei van online bestellen en logistiek zorgt voor meer werk, niet minder.
6. Landbouw
Landbouwmedewerkers staan bovenaan de lijst van het WEF met de grootste groei in absolute aantallen tot 2030. Ook hier geldt: AI helpt bij planning en data, maar het werk zelf blijft buiten en fysiek.
7. Werk dat draait om vertrouwen tussen mensen
Het ILO-onderzoek laat zien dat de meeste banen niet verdwijnen, maar veranderen. Werk waarin het persoonlijke contact de kern is, zoals begeleiding, coaching en veel vormen van zorg en welzijn, blijft het meest menselijk. AI kan voorbereiden en ondersteunen, maar het gesprek zelf blijft van mensen.
Veilig voor AI betekent niet: zonder AI
Hier zit de valkuil. Ook de sluiswachter krijgt een AI-assistent in het rooster. De zorgmedewerker schrijft rapportages met hulp van AI. De aannemer laat zijn offertes opstellen door een chatbot. Het fysieke werk blijft, maar het werk eromheen verandert wel.
En juist daar gaat het vaak mis. De Autoriteit Persoonsgegevens kreeg in 2024 bijvoorbeeld een melding van een datalek waarbij een medewerker van een huisartsenpraktijk medische gegevens van patiënten in een AI-chatbot had gezet. Ook in de "veilige" beroepen is het dus belangrijk dat mensen weten wat er wel en niet in een AI-tool mag.
Volgens het WEF verandert bijna 40 procent van de vaardigheden die werkgevers nodig hebben vóór 2030. Ook in banen die blijven.
Wat betekent dit voor jouw organisatie?
Kijk naar taken, niet naar banen. Welke onderdelen van het werk raakt AI, en welke niet?
Neem iedereen mee. Ook de collega's op de werkvloer gebruiken AI, vaak op hun telefoon.
Leg de basis bij veilig gebruik. Wat mag er in een AI-tool, wat nooit, en hoe controleer je de uitkomst?
Benieuwd welke beroepen juist wél veel geraakt worden? Lees de 10 beroepen waarin AI veel werk kan overnemen.
Veelgestelde vragen
Welke banen zijn het veiligst voor AI?
Volgens onderzoek van Microsoft uit 2025 zijn dat vooral fysieke beroepen met zware machines en installaties, zoals baggermachinisten, brug- en sluiswachters en operators van waterzuivering. Ook zorg aan het bed, bouwvakwerk, bezorging en landbouw worden weinig geraakt door generatieve AI.
Verdwijnen er banen door AI?
Volgens het World Economic Forum verdwijnen er tot 2030 wereldwijd 92 miljoen banen en komen er 170 miljoen nieuwe bij, een netto groei van 78 miljoen. De ILO concludeert dat de meeste banen eerder veranderen dan verdwijnen.
Moeten medewerkers in praktische beroepen ook iets van AI weten?
Ja. Ook in fysieke beroepen gebruiken mensen AI voor planning, rapportages en communicatie. Juist daar gaat het mis als niemand heeft uitgelegd wat er wel en niet in een AI-tool mag.
Bronnen
Ferry Hoes
Ferry Hoes is veelgevraagd spreker en trainer op het gebied van AI-geletterdheid. Hij staat meermaals per maand op het podium voor organisaties zoals a.s.r., VodafoneZiggo en verschillende ministeries. In 2020 won hij de Anti-Discriminatie AI-Hackathon van de Nederlandse overheid.