Het Nederlandse AI-geletterdheid training landschap: 6 categorieën, en wat ze waard zijn
Ferry Hoes
13 mei 2026
De markt voor AI-geletterdheid in Nederland is het afgelopen jaar snel gegroeid. Overheden, grote consultancybureaus, e-learningplatformen, gespecialiseerde aanbieders en sectorpartijen: iedereen biedt nu iets aan. Dat maakt kiezen lastig.
Dit artikel helpt je navigeren. We onderscheiden zes categorieën aanbieders, beschrijven wat je per categorie kunt verwachten, en leggen uit voor wie elke categorie het beste werkt.
We noemen geen specifieke aanbieders op naam. In plaats daarvan beschrijven we de kenmerken die de categorieën definiëren. Zo kun je elke aanbieder die je tegenkomt zelf plaatsen.
Transparantievermelding: AIGA valt in categorie 4. We beschrijven alle categorieën zo eerlijk mogelijk.
Gratis overheidsinitiatieven en EU-programma's
Gratis trainingen en bewustwordingsprogramma's aangeboden door of namens overheden, de Europese Commissie, of publiek gefinancierde instituten.
Wat krijg je?
Basisbewustzijn. De content is breed toegankelijk en gratis, maar niet specifiek gericht op de verplichtingen van de EU AI Act voor organisaties. Er is doorgaans geen examen, geen juridisch bruikbaar certificaat en geen aansluiting op de deployer-verplichtingen van Artikel 4.
Sterk in
Gratis toegankelijk, laagdrempelig, breed bereik.
Minder sterk in
Geen examen, geen audit-proof bewijs, niet specifiek op EU AI Act gericht.
Voor wie?
Particulieren die AI willen begrijpen, en als aanvulling op een bredere trainingsstrategie. Niet als standalone compliance-oplossing voor organisaties.
Grote internationale advies- en accountancybureaus
Trainingen aangeboden door of via grote internationale bureaus die ook advies- en auditdiensten leveren. De naam van de aanbieder geeft geloofwaardigheid in grote organisaties.
Wat krijg je?
Engelstalige basistraining, vaak beschikbaar als SCORM-bestand voor integratie in een eigen LMS. Sommige trainingen zijn erkend voor PE-punten. Het bewijsmateriaal is doorgaans een deelnamebewijs zonder kennistoetsing. De prijs staat niet gepubliceerd en hangt af van volume en contractvorm.
Sterk in
Professionele naam, schaalbaarheid voor multinationals, mogelijke PE-erkenning voor accountants.
Minder sterk in
Niet primair Nederlandstalig, geen examen, hoge instapdrempel in procurementsproces.
Voor wie?
Multinationals die internationaal uitrollen, organisaties met een bestaande relatie met de aanbieder, en teams met registeraccountants die PE-punten nodig hebben.
Generieke internationale online leerplatformen
Grote internationale platforms met een breed aanbod van online cursussen, inclusief cursussen over AI en machine learning.
Wat krijg je?
Een brede introductie tot AI-concepten. De content is niet specifiek gericht op de EU AI Act of de verplichtingen van Artikel 4. Er is doorgaans wel een certificaat, maar dit is niet juridisch bruikbaar als bewijs voor EU AI Act-compliance.
Sterk in
Laagdrempelig, herkenbare naam, breed aanbod.
Minder sterk in
Niet EU AI Act-specifiek, niet Nederlandstalig, geen examen met slagingsgrens gericht op deployer-verplichtingen.
Voor wie?
Als aanvulling, voor medewerkers die bredere AI-kennis willen opdoen. Niet als primaire compliance-oplossing.
Gespecialiseerde Nederlandse aanbieders
Aanbieders die specifiek gericht zijn op AI-geletterdheid in de Nederlandse context, met focus op EU AI Act-compliance. De content is Nederlandstalig, gericht op Artikel 4 en de deployer-verplichtingen, en leidt tot een individueel certificaat.
Wat krijg je?
Nederlandstalige training, examen-gebaseerde certificering, en een focus op de juridische context van de EU AI Act. Prijzen zijn vaak publiek gepubliceerd per seat.
Sterk in
Taal, juridische relevantie, snelle start, audit-proof certificaat.
Minder sterk in
Kleinere naam dan de grote bureaus, minder relevant voor organisaties die internationaal uitrollen.
Voor wie?
Nederlandse organisaties tussen 10 en 1000 medewerkers die snel en betaalbaar willen voldoen aan Artikel 4.
AIGA valt in deze categorie. We beschrijven dit zo neutraal mogelijk.
Sectorspecifieke cursusaanbieders
Aanbieders die AI-geletterdheid training inbedden in sectorspecifieke context. Denk aan juridische, HR-gerichte of zorgspecifieke invullingen die AI koppelen aan de specifieke risico's van een sector.
Wat krijg je?
Diepgaande kennis op het snijvlak van AI en een specifieke sector. Sterker in verticale diepte dan in horizontale dekking. Het bewijsmateriaal varieert per aanbieder.
Sterk in
Sectorrelevantie, praktische toepassing, contextgebondenheid.
Minder sterk in
Dekt niet automatisch de bredere AI-geletterdheidsplicht voor alle medewerkers.
Voor wie?
Als verdieping voor specifieke teams. Niet als organisatiebrede compliance-oplossing.
Incompany maatwerktrajecten
Op maat ontwikkelde trainingen, gebouwd door een consultancybureau of een intern L&D-team op basis van de specifieke context van de organisatie.
Wat krijg je?
De meest relevante training die bestaat. Volledig op maat, inclusief jouw eigen AI-systemen en beleid. Het is ook de duurste en langzaamste optie: doorlooptijden van drie tot zes maanden zijn gebruikelijk.
Sterk in
Maximale relevantie, volledige aansluiting op jouw organisatie.
Minder sterk in
Hoge kosten, lange doorlooptijd, afhankelijkheid van externe partner of interne capaciteit.
Voor wie?
Grote organisaties met complexe AI-implementaties of hoog-risico systemen, voor wie generieke training te ondiep is.
Hoe nu kiezen?
Je kiest op basis van drie factoren: het kennisniveau van je medewerkers, de tijdsdruk die je hebt, en de bewijslast die je bij een audit nodig hebt.
Heb je medewerkers zonder technische achtergrond, een deadline van augustus 2026 en een toezichthouder die om examen-gebaseerd bewijs kan vragen? Dan zoek je iets in categorie 4.
Heb je een internationaal personeelsbestand, registeraccountants in dienst, en een bestaande LMS-infrastructuur? Dan is categorie 2 of 6 relevanter.
Wil je systematisch vergelijken? Gebruik de 10-criteria checklist voor AI-geletterdheid trainingen als leidraad voor je gesprekken met aanbieders.
Weet je nog niet welk niveau je team al heeft?
Doe de gratis AI Gereedheidscan. Drie minuten, tien vragen, direct inzicht in wat er nog mist.
Ferry Hoes
Ferry Hoes is veelgevraagd spreker en trainer op het gebied van AI-geletterdheid. Hij staat meermaals per maand op het podium voor organisaties zoals a.s.r., VodafoneZiggo en verschillende ministeries. In 2020 won hij de Anti-Discriminatie AI-Hackathon van de Nederlandse overheid.