5 vragen over AI die elke directeur moet kunnen beantwoorden
    AI-geletterdheid uitgelegd
    4 min lezen

    5 vragen over AI die elke directeur moet kunnen beantwoorden

    Ferry Hoes

    Ferry Hoes

    7 oktober 2026

    Kort antwoord: elke directeur moet vijf vragen over AI kunnen beantwoorden. Welke AI-tools gebruiken onze mensen echt? Welke data mag erin? Wie is verantwoordelijk als AI een fout maakt? Hoe weten we dat de output klopt? En kunnen we laten zien dat onze mensen weten wat ze doen? Kun je er een niet beantwoorden, dan weet je waar je moet beginnen.

    AI is geen IT-project meer. Het zit in de mailbox, de offertes en de klantcontacten van je hele organisatie. Dat maakt het een onderwerp voor de directie. Niet omdat je zelf moet leren prompten, maar omdat de keuzes over grenzen, verantwoordelijkheid en risico bij de leiding liggen.

    Waarom dit een directievraag is

    Uit de Work Trend Index 2025 van Microsoft bleek dat 67 procent van de leiders bekend is met AI-agents, tegenover 40 procent van de medewerkers. Tegelijk gaf 46 procent van de leiders aan dat hun organisatie agents al gebruikt om werkprocessen volledig te automatiseren. AI verschuift dus snel van hulpmiddel naar onderdeel van het bedrijfsproces. En daarmee ook de verantwoordelijkheid.

    Tegelijk ontbreekt het vaak aan basisafspraken. Volgens het Cost of a Data Breach Report 2025 van IBM had 63 procent van de organisaties met een datalek geen AI-governancebeleid.

    1. Welke AI-tools gebruiken onze mensen echt?

    Niet welke tools je hebt ingekocht, maar welke er werkelijk worden gebruikt. Volgens de Work Trend Index 2024 neemt 78 procent van de AI-gebruikers eigen tools mee naar het werk. In de meeste organisaties draait dus een mix van goedgekeurde en niet-goedgekeurde AI.

    Kun je het niet beantwoorden? Vraag het je mensen, zonder oordeel. Lees ook de 7 signalen dat shadow AI al speelt.

    2. Welke data mag er wel en niet in?

    Klantgegevens, persoonsgegevens, contracten, cijfers vóór publicatie. Weet iedereen in je organisatie wat er nooit in een AI-tool hoort? En weten ze waarom? De Autoriteit Persoonsgegevens kreeg al meldingen van datalekken doordat medewerkers persoonsgegevens in een chatbot zetten.

    Kun je het niet beantwoorden? Leg het vast op één pagina, in gewone taal. Begin bij de checklist wat wel en niet in ChatGPT mag.

    3. Wie is verantwoordelijk als AI een fout maakt?

    Het antwoord is altijd: de organisatie. Toen de chatbot van Air Canada een klant verkeerde informatie gaf, probeerde het bedrijf de chatbot als aparte entiteit te zien. Het tribunaal in British Columbia oordeelde in 2024 dat Air Canada verantwoordelijk is voor alle informatie op zijn website, ook die van een chatbot.

    Kun je het niet beantwoorden? Wijs per toepassing een eigenaar aan. Wie bewaakt de chatbot, wie checkt de rapporten, wie beslist over nieuwe tools?

    4. Hoe weten we dat de output klopt?

    AI maakt fouten, met grote stelligheid. Deloitte moest in 2025 een deel van een opdracht aan de Australische overheid terugbetalen, nadat een rapport verzonnen bronnen en een niet-bestaand citaat uit een rechterlijke uitspraak bleek te bevatten.

    Kun je het niet beantwoorden? Maak controle een vaste stap in elk proces waar AI een rol speelt, en leer mensen hoe ze fouten herkennen. Zie 8 checks om AI-hallucinaties te herkennen.

    5. Kunnen we laten zien dat onze mensen weten wat ze doen?

    De EU AI Act vraagt organisaties om de AI-geletterdheid te ondersteunen van iedereen die met AI werkt. Na de Digital Omnibus is dat een inspanningsverplichting: je laat zien dat je er gestructureerd werk van maakt. Belangrijker nog: getrainde mensen maken minder fouten en lekken minder data.

    Kun je het niet beantwoorden? Zorg dat iedereen dezelfde basis krijgt, en leg vast wie welke training heeft gevolgd. De AIGA-teamtraining eindigt met een digitaal eindexamen en een certificaat van deelname per medewerker.

    Van vijf vragen naar een plan

    Als je de vijf vragen naast elkaar legt, zie je een volgorde:

    1. Zicht: weet wat er gebeurt.

    2. Grenzen: spreek af wat mag en wat niet.

    3. Eigenaarschap: wijs per toepassing iemand aan.

    4. Controle: maak nakijken een vaste stap.

    5. Kennis: geef iedereen dezelfde basis, en leg het vast.

    Voor directie en MT zelf is er ook een live masterclass over precies deze keuzes.

    Veelgestelde vragen

    Is AI een verantwoordelijkheid van de directie?

    Ja. De keuzes over welke tools mogen, welke risico's acceptabel zijn en wie verantwoordelijk is als het misgaat, liggen bij de leiding. Een organisatie is verantwoordelijk voor wat haar AI-toepassingen doen, ook als een tool de fout maakt.

    Wat moet een directie regelen rond AI?

    Minimaal zicht op welke tools worden gebruikt, duidelijke afspraken over welke data erin mag, een eigenaar per toepassing, controle op output en basistraining voor iedereen die met AI werkt.

    Moet een directeur zelf met AI kunnen werken?

    Je hoeft geen expert te zijn, maar je moet wel begrijpen hoe AI werkt en waar het misgaat. Anders kun je geen goede keuzes maken over risico's en investeringen.

    Bronnen

    Ferry Hoes

    Ferry Hoes

    Ferry Hoes is veelgevraagd spreker en trainer op het gebied van AI-geletterdheid. Hij staat meermaals per maand op het podium voor organisaties zoals a.s.r., VodafoneZiggo en verschillende ministeries. In 2020 won hij de Anti-Discriminatie AI-Hackathon van de Nederlandse overheid.

    Deel dit artikel:LinkedInX / Twitter

    Zorg dat je team weet wat het met AI doet

    Eén online training waarin je hele team leert wat AI is, hoe je het slim inzet en hoe je dat veilig doet. Of doe eerst de gratis check.