Is een tekst van AI van jou? Wat je moet weten over auteursrecht

Kort antwoord: de voorwaarden van een AI-tool zeggen vaak dat de output van jou is. Maar dat is iets anders dan auteursrecht. Auteursrecht beschermt werk waar menselijke creativiteit in zit. Een tekst of beeld dat je alleen met een prompt hebt laten maken, is daardoor mogelijk niet beschermd.

Voor veel organisaties voelt dit als een theoretische kwestie. Tot een klant vraagt of je kunt garanderen dat het logo, de campagne of het rapport echt van jullie is. Of tot een concurrent je AI-tekst kopieert en je merkt dat je er weinig tegen kunt doen.

Wat de tool je belooft

De gebruiksvoorwaarden van OpenAI zeggen dat je, voor zover de wet dat toestaat, eigenaar bent van de output. Andere aanbieders hebben vergelijkbare bepalingen. Dat betekent vooral dat de aanbieder zelf geen rechten claimt op wat jij laat maken.

Maar een aanbieder kan je geen auteursrecht geven dat er volgens de wet niet is. Of er auteursrecht op een werk rust, bepaalt de wet, niet een gebruiksvoorwaarde.

Wat de wet vraagt: een menselijke maker

In de Europese Unie geldt dat een werk beschermd is als het een eigen intellectuele schepping van de maker is. Dat volgt uit de rechtspraak van het Hof van Justitie van de EU, onder meer het Infopaq-arrest uit 2009. De maker moet creatieve keuzes hebben gemaakt die het werk zijn persoonlijke stempel geven.

Over AI is in de EU nog weinig rechtspraak. In de Verenigde Staten is de lijn al duidelijker. Het Amerikaanse Copyright Office publiceerde in januari 2025 een rapport waarin staat dat prompts alleen, ook gedetailleerde, niet genoeg menselijke controle geven om auteursrecht op de output te krijgen. Wat wel beschermd kan zijn: de menselijke bijdrage, zoals een eigen tekst die je toevoegt, of de creatieve manier waarop je AI-materiaal selecteert, ordent en bewerkt.

Wat dit in de praktijk betekent

Een AI-tekst die je ongewijzigd gebruikt, is mogelijk niet beschermd. Een ander kan hem misschien gewoon overnemen.
Een tekst die je stevig zelf bewerkt, heeft meer kans op bescherming, voor het deel dat jouw creatieve werk is.
Een AI-beeld of logo waar je alleen een prompt voor hebt geschreven, is een risico als je er een merk op bouwt.
AI-output kan lijken op bestaand werk. Dan loop je het omgekeerde risico: dat je zelf inbreuk maakt.

Waar je op let in afspraken met klanten

Veel contracten bevatten een garantie dat het geleverde werk origineel is en dat de klant de rechten krijgt. Als je AI gebruikt, kun je dat niet altijd volledig waarmaken. Een paar dingen die helpen:

Spreek af of en hoe je AI gebruikt. Leg het vast in je offerte of opdrachtbevestiging.
Wees voorzichtig met garanties. Beloof geen exclusieve rechten op iets dat je niet kunt beschermen.
Voeg altijd je eigen werk toe. Gebruik AI voor een opzet, en maak de uiteindelijke keuzes zelf.
Controleer op gelijkenis. Zeker bij beelden en slogans: zoek of er al iets vergelijkbaars bestaat.

Denk ook aan wat je erin stopt. Als je vertrouwelijke klantteksten in een AI-tool zet om ze te herschrijven, gaat die informatie naar een externe partij. Lees daarover wat wel en niet in ChatGPT mag.

Veelgestelde vragen

Ben ik eigenaar van wat ChatGPT maakt?

Volgens de voorwaarden van OpenAI claimt OpenAI er geen rechten op. Of er ook auteursrecht op rust, hangt af van hoeveel menselijke creativiteit erin zit. Bij output van alleen een prompt is dat twijfelachtig.

Kan iemand mijn AI-tekst kopiëren?

Als er geen auteursrecht op rust, kun je daar mogelijk weinig tegen doen. Hoe meer eigen creatief werk je toevoegt, hoe sterker je staat.

Mag ik AI-beelden gebruiken voor mijn merk?

Dat mag, maar het is een risico als je er bescherming nodig hebt. Voor een logo of merkbeeld is het verstandig om het eindontwerp door een mens te laten maken of stevig te laten bewerken.

Moet ik klanten vertellen dat ik AI gebruik?

Dat is verstandig, zeker als je rechten of originaliteit garandeert. Leg het vast in je afspraken.